دانشگاه علوم پزشکی ایران
Iran University of Medical Sciences
  • روابط عمومی
  • آزمایشگاه ها
  • معاونت ها
  • خدمات الکترونیک
  • مراکز تحقیقاتی
  • گروه های آموزشی
  • ارتقاء اعضای هیئت علمی
  • EDO

جلسه دفاع جناب آقای جواد گرگانی فیروزجائی

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۶/۱۲/۱۳ | 
بررسی مدیریت پسماندهای بیمارستانی در بیمارستان‌های استان مازندران با تاکید بر مدیریت پسماندهای ژنوتوکسیک
استاد راهنما:
دکتر مهدی فرزاد کیا
 
 
نگارش:
جواد گرگانی فیروزجائی
 
 
روز دفاع: 96/12/15   ساعت : 12.30
 
 
 
 
 
 
چکیده
 
زمینه و هدف: زباله های بیمارستانی به دلیل دارا بودن ترکیبات آلاینده و مخاطره آمیز زیست محیطی در سیستم مدیریت مواد زاید از اهمیت خاصی برخوردارند. ماهیت خطرناک این زایدات و تاثیرات سوء زیست محیطی و بهداشتی ناشی از مدیریت نامناسب آنها، مسئولان مراکز بهداشتی و درمانی را بر آن داشته است تا در قالب وظایف و مسئولیت های خود علاوه بر ارایه خدمات بهداشتی و درمانی به مسئله حفظ محیط زیست در چارچوب اجرای مدیریت مواد زائد در سطح بیمارستان‌ها نیز نگرشی کافی داشته باشند. هدف از این مطالعه بررسی مدیریت پسماندهای بیمارستانی در بیمارستان‌های استان مازندران با تاکید بر مدیریت پسماندهای ژنوتوکسیک می باشد.
 
روش تحقیق: در این مطالعه جهت بررسی مدیریت پسماند بیمارستانی، از پرسشنامه معتبر استفاده گردید. این پرسشنامه از دو بخش مدیریت پسماند بیمارستانی و مدیریت پسماندهای ژنوتوکسیک تشکیل شده است. هر دو بخش دارای 7 قسمت شامل اطلاعات عمومی بیمارستان، مراحل تفکیک، جمع آوری، حمل و نقل، ذخیره سازی موقت، دفع و وضعیت بهداشت و آموزش پرسنل بیمارستان می باشد. پرسشنامه‌ها دو بار در بازه زمانی دو ماهه برای تمامی بیمارستان‌ها تکمیل گردید. در این مطالعه 35 بیمارستان دولتی و تامین اجتماعی استان مازندران مورد بررسی قرار گرفت. 7 بیمارستان دارای بخش شیمی درمانی بوده و دارای مدیریت پسماند ژنوتوکسیک جداگانه بودند و سایر بیمارستان‌ها نیز مقدار کمی پسماند ژنوتوکسیک تولید می کردند. در این پرسشنامه، هر مرحله از مدیریت پسماندهای بیمارستانی و ژنوتوکسیک (جداسازی، جمع آوری، حمل و نقل، ذخیره سازی و دفع) امتیازدهی و در نهایت تبدیل به یک شاخص شده است. از این طریق می‌توان وضعیت مدیریت پسماندهای بیمارستانی و ژنوتوکسیک را در بیمارستان‌های تحت مطالعه، بررسی و مقایسه کرد.
 
یافته ها: نتایج این مطالعه نشان داد که تعداد تخت فعال بیمارستان‌های مورد مطالعه 4468 تخت بود و نتایج آخرین ارزشیابی اعلام شده از طرف وزارت بهداشت حاکی از آن بود که 91 % بیمارستان‌های مورد مطالعه درجه یک و 9 % بیمارستان‌ها درجه دو شده اند. تمامی مراکز دارای کارشناس بهداشت محیط در بیمارستان بودند. در 100 % مراکز مورد مطالعه، کارشناس بهداشت محیط در کمیته بهداشت و کنترل عفونت حضور داشتند و دوره های آموزشی مرتبط با مواد زائد جامد را گذرانده بودند.
متوسط سرانه کل پسماند در بیمارستان‌های مورد مطالعه به ازای هر تخت فعال برابر با 54/3 کیلوگرم بود. در این مطالعه، متوسط سرانه پسماندهای عفونی 24/1، عادی 2/2، ژنوتوکسیک و شیمیایی- دارویی 0.1 کیلوگرم به ازای هر تخت فعال در بیمارستان‌های مورد مطالعه بود.
در زمینه تولید پسماندهای عفونی و عادی، شیمیایی- دارویی و ژنوتوکسیک در بیمارستان‌های مورد مطالعه، میانگین تولید پسماند عفونی 57833، عادی 102616، شیمیایی- دارویی 2963 و ژنوتوکسیک 445 کیلوگرم در سال برای هر بیمارستان بود و میانگین شاخص مدیریت پسماندهای بیمارستانی در بیمارستان‌های استان مازندران حدود 84 از 100 می باشد، که نشان دهندهی وضعیت خوب مدیریت این گونه پسماندها بود. بطور کلی مدیریت پسماندهای بیمارستانی در بیمارستان‌های مورد مطالعه، در 3 % بیمارستانها ضعیف، 6 % متوسط، 71 % خوب و 20 % عالی بودند.
در زمینه تولید پسماندهای ژنوتوکسیک در 7 بیمارستان تخصصی شیمی درمانی معلوم شد که، میانگین تولید پسماند ژنوتوکسیک برای هر بیمارستان 20/2225 کیلوگرم در سال بود. به طور میانگین شاخص مدیریت پسماندهای ژنوتوکسیک در 7 بیمارستان که دارای مدیریت پسماندهای ژنوتوکسیک بودند حدود 64 از 100 بود، که نشان دهندهی وضعیت متوسط مدیریت این گونه پسماندها می باشد اما در 28 بیمارستان دیگر که فاقد بخش شیمی درمانی بودند ولی دارای پسماند ژنوتوکسیک بودند میانگین تولید پسماند مخلوط ژنوتوکسیک و شیمیایی-دارویی برای هر بیمارستان 67435 کیلوگرم در سال بود که میانگین شاخص مدیریت پسماندهای ژنوتوکسیک در 28 بیمارستان حدود 42 از 100 برآورد شد، که نشان دهندهی وضعیت ضعیف مدیریت این گونه پسماندها می باشد.
 
نتیجه گیری: در تمامی بیمارستان‌های مورد مطالعه مدیریت پسماندهای بیمارستانی در وضعیت بهتری نسبت به مدیریت پسماندهای ژنوتوکسیک قرار داشت و در تمامی عناصر در حد قابل قبول بود. مدیریت پسماندهای ژنوتوکسیک در 7 بیمارستان دارای بخش شیمی درمانی، در سطح متوسط قرار داشت ولی در سایر بیمارستان‌های مورد مطالعه درسطح ضعیف قرار داشت. بنابراین توصیه می شود تنظیم یک برنامه عملیاتی و نظارت بر اجرای مطلوب آن از طرف مدیریت بیمارستان اکیداً مورد توجه قرار گیرد. عمده‌ترین نقاط ضعف در تمامی بیمارستان‌های مورد مطالعه به ترتیب اولویت عبارتند از: 1 تفکیک و جداسازی پسماندهای عادی و ویژه 2- جمع آوری و حمل و نقل 3- آموزش و بهداشت پرسنل مرتبط با مدیریت پسماندهای ژنوتوکسیک. بر این اساس بهبود کیفیت این عناصر بایستی در برنامه‌ریزی جدید مورد توجه قرار گیرد.‍

 
 


CAPTCHA code
کلیدواژه ها: کلید واژه ها: پسماند بیمارستانی | پسماند ژنوتوکسیک | مدیریت پسماند |

دفعات مشاهده: 367 بار   |   دفعات چاپ: 15 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر