انتخاب و استفاده ایمن از کولهپشتی مناسب؛ گامی ساده برای راحتی بیشتر دانش آموزان
با آغاز سال تحصیلی، کولهپشتی بار دیگر به یکی از تجهیزات روزمره دانشآموزان تبدیل میشود. اگرچه حمل کولهپشتی بخش اجتنابناپذیری از زندگی مدرسهای است، طراحی کولهپشتی، نحوه بارگذاری و شیوه حمل آن میتواند تأثیر قابلتوجهی بر راحتی، وضعیت بدنی و میزان فشار واردشده بر دستگاه اسکلتیعضلانی کودک داشته باشد. از اینرو، والدین، مدارس و متخصصان حوزه سلامت و ایمنی باید هنگام انتخاب و استفاده از کولهپشتی به چه نکاتی توجه کنند؟
.jpeg)
دکتر قاسمی، متخصص حوزه ارگونومی در گفتگو با واحد روابط عمومی دانشکده بهداشت با اشاره به شروع سال تحصیلی و لزوم توجه به سلامت کودکان در طول دوره تحصیل، نکاتی را در خصوص انتخاب درست کولهپشتی برای دانشآموزان گوشزد کرد.
انتخاب کولهپشتی مناسب
استاد گروه ارگونومی عنوان کرد که طراحی کولهپشتی نخستین موضوعی است که باید به آن توجه کرد. می اشاره کرد که والدین باید آگاه باشند که کولهای را انتخاب کنند که وزن اولیه نسبتاً کمی داشته باشد و به بندهای شانهای پهن، راحت و دارای پد مناسب مجهز باشد. بندها نباید موجب ایجاد فشار موضعی، سایش یا فرورفتگی در ناحیه شانه شوند. ترجیحاً کولهپشتی باید علاوه بر بندهای شانهای، بند کمری و بند سینهای نیز داشته باشد. این بندها به تثبیت کولهپشتی در مجاورت تنه کمک کرده و موجب توزیع مؤثرتر بار میشوند.
وی ادامه داد: یک کولهپشتی با طراحی ارگونومیک الزاماً نباید پیچیده باشد؛ نکته مهم این است که ابعاد و ساختار آن متناسب با جثه و اندازه بدن کودک باشد، نه اینکه صرفاً نمونهای کوچکشده از کولهپشتی بزرگسالان باشد. کولهپشتی باید بهگونهای انتخاب شود که هنگام استفاده، قسمت تحتانی آن بیش از حد پایین قرار نگیرد و با در فاصله مناسبی از تنه باقی بماند. تناسب صحیح کوله با بدن کودک یکی از عوامل مهم در کاهش تغییرات نامطلوب وضعیت بدنی هنگام حمل بار است.
استفاده از هر دو بند شانهای
دکتر قاسمی در ادامه گفت: پس از انتخاب کولهپشتی مناسب، نحوه استفاده از آن نیز اهمیت زیادی دارد. کودکان باید تشویق شوند که همواره از هر دو بند شانهای استفاده کنند و از حمل کولهپشتی روی یک شانه خودداری کنند. در صورت وجود بند کمری و بند سینهای، این بندها باید بهگونهای تنظیم شوند که کولهپشتی بدون ایجاد فشار یا محدودیت حرکتی، در مجاورت تنه و در وضعیت پایدار قرار گیرد.
ممکن است استفاده از این بندها از نظر برخی کودکان چندان جذاب نباشد؛ بااینحال، میتوان به آنها نشان داد که یک کولهپشتی سنگین، در صورت استفاده صحیح از بندها، چگونه احساس متفاوتی دارد. این تجربه عملی ممکن است باعث شود کودک هنگام حمل بارهای سنگینتر، تمایل بیشتری به استفاده از بندهای کمکی داشته باشد.
وی تأکید کرد که قرار گرفتن کولهپشتی در فاصله زیاد از تنه، گشتاور ایجادشده توسط بار را افزایش میدهد و میتواند کودک را به سمت جلو خم کند تا تعادل خود را حفظ کند. بنابراین، نزدیک نگه داشتن بار به تنه میتواند به حفظ وضعیت بدنی طبیعیتر کمک کند. بنابراین میتوان گفت که استفاده همزمان از دو بند شانهای، بار را بین دو شانه و ناحیه پشت توزیع میکند و از تمرکز بار بر یک سمت بدن جلوگیری میشود. همچنین، این روش مانع از فاصله گرفتن بیش از حد کولهپشتی از پشت میشود.
وزن بار را در محدوده قابلقبول نگه دارید
دکتر قاسمی با طرح این موضوع که وزن کولهپشتی از عوامل مهم در میزان فشار مکانیکی وارد شده بر بدن؛ بهویژه در مواقعی است که کودک مجبور است آن را برای مدت طولانی یا در مسافتهای قابلتوجه حمل کند ، توصیه کرد که وزن کل کولهپشتی بهتر است در حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد وزن بدن کودک باشد. برای مثال، کودکی با وزن حدود ۳۶ کیلوگرم بهتر است کولهپشتیای با وزن کلی حدود تقریباً 6/3 تا 4/5 کیلوگرم یا کمتر حمل کند. وزن خود کولهپشتی نیز باید در این محاسبه لحاظ شود. البته تأکید کرد که این محدوده را نباید بهعنوان یک حد آستانه مطلق برای ایمنی در نظر گرفت که عبور از آن بهطور ناگهانی کولهپشتی را خطرناک کند. این عدد بیشتر یک راهنمای عملی برای ارزیابی میزان باری است که از کودک انتظار میرود حمل کند.
متخصص ارگونومی و بیومکانیک در ادامه گفتگو اشاره کرد که وضعیت بدنی کودک هنگام حمل کولهپشتی سنگین میتواند اطلاعات ارزشمندی در اختیار والدین قرار دهد. افزایش خمشدن تنه به جلو، جلوآمدگی سر و تغییر راستای طبیعی ستون فقرات ممکن است در پاسخ به بارگذاری بیش از حد ایجاد شود؛ زیرا کودک تلاش میکند مرکز ثقل سیستم بدن ــ کولهپشتی را مجدداً در محدوده تعادل قرار دهد. در مقابل، کودکانی که کولهپشتی سبکتری حمل میکنند معمولاً امکان بیشتری برای حفظ راستای طبیعی بدن و الگوی حرکتی مناسب دارند.
راهکارهای کاهش وزن کولهپشتی
کاهش وزن بار معمولاً با چند اقدام ساده امکانپذیر است:
- بهجای حمل بطری آبِ پر از منزل، در صورت امکان میتوان بطری را پس از رسیدن به مدرسه پر کرد.
- کودک باید فقط کتابها، دفترها و تجهیزاتی را که برای همان روز نیاز دارد حمل کند.
- در صورت وجود و مناسب بودن شرایط آموزشی، میتوان از نسخههای الکترونیکی کتابهای درسی استفاده کرد.
- بهتر است کولهپشتی هر روز بازبینی و مجدداً سازماندهی شود تا کتابها، برگهها و وسایل غیرضروری در آن انباشته نشوند.
این بازبینی روزانه، یکی از سادهترین روشها برای جلوگیری از افزایش تدریجی و غیرضروری وزن کولهپشتی است.
وسایل سنگینتر را نزدیک به پشت بدن کودک قرار دهید
دکتر قاسمی در ادامه گفت که نحوه توزیع وسایل در داخل کولهپشتی تقریباً به اندازه وزن کلی آن اهمیت دارد. وسایل سنگینتر باید در نزدیکترین قسمت به پشت کودک قرار گیرند و وسایل سبکتر در بخشهای بیرونی یا جیبهای خارجی گذاشته شوند. قرار دادن بار سنگین در مجاورت بدن موجب میشود مرکز جرم کولهپشتی به مرکز جرم بدن نزدیکتر شود. در نتیجه، فاصله افقی بار از محور بدن کاهش یافته و تمایل کولهپشتی برای کشیدن تنه به سمت عقب کمتر میشود. این وضعیت میتواند به کاهش نیاز به جبران حرکتی و حفظ وضعیت طبیعیتر بدن هنگام راه رفتن کمک کند.
مدت زمان حمل کولهپشتی را کاهش دهید
حتی یک کولهپشتی با طراحی مناسب و وزن مطلوب نیز در صورت حمل طولانیمدت میتواند موجب افزایش خستگی و ناراحتی اسکلتیعضلانی شود. بنابراین، کاهش مدت زمان حمل بار یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش مواجهه کلی کودک با این فشار است.
در مدارسی که کمد یا لاکر در اختیار دانشآموزان قرار دارد، بهتر است کودکان تشویق شوند کتابها، تجهیزات و حتی کولهپشتی خود را در طول روز در آن نگهداری کنند، بهجای اینکه تمام وسایل را از یک کلاس به کلاس دیگر حمل کنند. همین اصل در محیط خانه نیز کاربرد دارد. حمل وسایلی که برای بخش بعدی فعالیتهای روزانه مورد نیاز نیستند، ضرورت عملی ندارد و صرفاً وزن حملشده را افزایش میدهد.
دکتر قاسمی در انتهای گفتوگو با تأکید به رعایت اصول ارگونومی در زندگی روزمره، بیان کرد که از دیدگاه ارگونومی و بیومکانیک، ایمنی کولهپشتی حاصل یک عامل منفرد نیست؛ بلکه نتیجه تعامل میان وزن بار، توزیع جرم، فاصله بار از بدن، طراحی و تناسب کولهپشتی، مدت حمل و ویژگیهای فردی کودک است. وی تدکید کرد که هدف نهایی، حذف کولهپشتی از زندگی مدرسهای نیست؛ بلکه بهینهسازی تعامل میان کودک و بار خارجی است تا دانشآموز بتواند تجهیزات موردنیاز خود را با کمترین فشار مکانیکی و ناراحتی ممکن حمل کند. از اینرو، رعایت نکات گفته شده را عاملی برای حفظ راستای مناسبتر ستون فقرات و کاهش فشار اسکلتیعضلانی و در نتیجه حفظ سلامت کودکان دانست که درقالب چکلیست طلایی برای والدین قابل پیگیری است.
چک لیست طلایی والدین:
قبل از رفتن به مدرسه، این ۷ مورد را بررسی کنید:
☐ کولهپشتی متناسب با جثه کودک است.
☐ کولهپشتی سبک و دارای بندهای شانهای مناسب است.
☐ کودک از هر دو بند شانه استفاده میکند.
☐ کولهپشتی نزدیک به پشت قرار گرفته است.
☐ وسایل سنگین نزدیک به پشت قرار دارند.
☐ وسایل غیرضروری از کوله خارج شدهاند.
☐ کودک هنگام حمل کولهپشتی درد یا ناراحتی قابلتوجه ندارد.
.jpg)
.png)
کامنت