برگزاری هشتمین جلسه ژورنال کلاب دانشجویان ارشد بهداشت حرفهای و HSE در نیمسال دوم 1405-1404
هشتمین جلسه ژورنال کلاب مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار در نیمسال دوم 1405-1404 با ارائه دانشجویان خانم سارا حبیبی و آقای حسین محمدی بناروائی و مقالاتی با عنوان " تحلیل فنی-اقتصادی موانع حفاظتی در برابر اثرات دومینویی ناشی از آتشسوزی در صنایع شیمیایی و فرآیندی " و "اثرات همافزای عوامل گازی پاک در اطفای حریق" به راهنمایی اساتید گرامی آقای دکتر صابر مرادی حنیفی و آقای دکتر حسین ابراهیمی روز سه شنبه مورخ 1405/04/02 برگزار شد.
آقای محمدی اشاره کرد که اگرچه عوامل گازی نسبت به آب و پودر خشک در بسیاری از کاربردها سریعتر و پاکتر عمل میکنند، اما هیچ عامل منفردی بهتنهایی نمیتواند همه الزامات کارایی بالا، سمیت پایین، تولید حداقلی محصولات جانبی و سازگاری زیستمحیطی را همزمان تأمین کند. از این رو، استفاده همافزا از چند عامل اطفا تا زمان توسعه نسل جدید عوامل پاک، یک راهکار عملی و قابل توجه است.
بر اساس مقاله، سازوکارهای اصلی اطفای حریق با عوامل گازی در چهار محور رقیقسازی اکسیژن، کاهش دما، جداسازی سوخت و مهار واکنشهای زنجیرهای احتراق خلاصه میشود. در ادامه، سه الگوی اصلی همافزایی بررسی شد: همافزایی گاز-گاز مانند ترکیب Novec 1230 با CO2 یا C6F15N برای بهبود پخشپذیری و کاهش اثر شعلهافزایی در غلظتهای پایین؛ همافزایی گاز-مایع مانند ترکیب Novec 1230 یا HFC-227ea با مهآب برای جمع کردن اطفای سریع و خنکسازی سطح؛ و همافزایی گاز-جامد مانند ترکیب HFC-227ea با پودر خشک برای جبران پوششدهی ضعیف پودر و کاهش احتمال شعلهوری مجدد.
از مهمترین پیامهای مقاله آن است که سامانههای ترکیبی میتوانند مقدار عامل مصرفی، زمان اطفا، تولید محصولات جانبی سمی و آلودگی ناشی از پودر را کاهش دهند و در برخی سناریوها عملکرد مهار انفجار را نیز بهبود بخشند. با این حال، طراحی این سامانهها نباید به ترکیب ساده چند ماده تقلیل پیدا کند؛ زیرا نوع ماده سوختنی، سناریوی حریق، غلظت عامل، زمان پاشش، اندازه ذرات پودر، شرایط محیطی و احتمال تولید محصولاتی مانند HF باید در تصمیمگیری لحاظ شود.
در جمعبندی ارائه، تأکید شد که آینده سامانههای اطفای حریق پاک به انتخاب سناریومحور عوامل اطفا، آزمون تجربی ترکیبها و استانداردسازی پارامترهای طراحی وابسته است. این جلسه فرصتی برای پیوند مباحث ایمنی حریق، مهندسی سامانههای اطفا و ملاحظات زیستمحیطی در حوزه بهداشت حرفهای و ایمنی کار فراهم کرد.
خانم حبیبی نیز افزود: اثرات دومینویی ناشی از آتشسوزی مسئول اکثر حوادث زنجیره ای هستند که در صنایع شیمیایی و فرایندی رخ داده اند. وقوع این حوادث به شدت به عملکرد موانع حفاظتی در برابر آتش و همچنین به سناریوی اولیه آتشسوزی وابسته است. موانع ایمنی فعال و غیرفعال به طور گسترده برای جلوگیری یا کاهش اثرات دومینویی به کار میروند. با این حال، یک رویکرد محدودنگرانه در تخصیص اقدامات ایمنی مبتنی بر یک استراتژی سلیقه ای—که اثرات زنجیره ای احتمالی ناشی از یک حادثه را در نظر نمیگیرد—میتواند به اجرای برنامهای ایمنی منجر شود که در کاهش مؤثر پیامدهای یک حادثه دومینویی، کارایی لازم را ندارد. در این پژوهش، یک روش نوآورانه برای پشتیبانی و بهینه سازی فرآیند تصمیم گیری در زمینه پیشگیری از آتشسوزی در یک سایت مواد شیمیایی توسعه داده شده است. این روش یک تخصیص بهینه اقدامات ایمنی را با هدف جلوگیری و کاهش گسترش آتش تحت محدودیت های بودجه فراهم میکند. برای تخصیص یک بودجه محدود به موانع ایمنی در برابر آتش، از یک تحلیل هزینه–اثربخشی همراه با یک الگوریتم بهینه سازی استفاده شده است. ابزار جدیدی به نام درخت تصمیم با هزینه متغیر (Cost Variable Decision Tree) نیز برای پشتیبانی از تصمیم های سرمایهگذاری در پیشگیری از آتش توسعه یافته است. این روش قادر است جنبه های اقتصادی اجرای یک برنامه ایمنی را ارزیابی کند و هم هزینههای اقدامات ایمنی و هم منافع فرضی ناشی از جلوگیری از وقوع حوادث را در نظر بگیرد. یک مطالعه موردی نمونه نیز انجام شد که نشان داد روش پیشنهادی میتواند به طور مؤثر از فرآیند تصمیم گیری در زمینه تخصیص موانع ایمنی پشتیبانی کند.
کامنت