تجربه قبلی حادثه، معادلات ایمنی شغلی را تغییر میدهد؛ یافتهای تازه درباره نقش امنیت شغلی در پیشگیری از حوادث
رسول توکلی، دانشجوی دوره عای بهداشت عمومی (MPH) در گرایش بهداشت حرفهای، در پایاننامه خود با نگاهی به یک موضوع مسئله محور در صنعت خودروسازی، به ارتباط بین نگرش کارکنان به امنیت شغلی با استعداد حادثه پذیری در میان ردههای مختلف شغلی و نقش تجربه قبلی حادثه پرداخت و نشان داد که برخورداری از نگرش مثبت به امنیت شغلی میتواند به خصوص در کارکنان فاقد تجربه حادثه منجر به کاهش نرخ حادثهپذیری شود. این یافته بر ضرورت توجه همزمان به عوامل روانشناختی و تجربه حوادث گذشته در برنامههای پیشگیری از حوادث شغلی تأکید دارد.
به گزارش روابط عمومی دانشکده بهداشت، در پژوهشی مسئله محور که در دوره MPH که با هدف بررسی رابطه بین نگرش به امنیت شغلی و استعداد حادثهپذیری و شناسایی نقش تجربه قبلی حادثه در این رابطه، بر روی ۳۳۷ نفر از کارکنان یک مجموعه صنعتی تولیدکننده قطعات خودرو در تهران انجام مصوب شده بود، نشان داده شد که بین نگرش به امنیت شغلی و استعداد حادثهپذیری رابطهای منفی و معنادار وجود دارد. به این معنا که با افزایش نگرش مثبتتر نسبت به امنیت شغلی، استعداد حادثهپذیری کاهش مییابد که عمدتاً در میان کارکنان فاقد تجربه حادثه معنادار بود. همچنین بر اساس نتایج پژوهش، «احساس نیاز به اثبات خود به دیگران» بهعنوان قویترین پیشبینیکننده استعداد حادثهپذیری شناسایی شد و در کنار امنیت شغلی توانست بخشی از تغییرات این متغیر را تبیین کند.از دیگر یافتههای قابل توجه این پژوهش، تفاوت معنادار در مؤلفه «آشفتگی ذهنی» میان کارکنان حادثهدیده و حادثهندیده بود؛ یافتهای که بر اهمیت توجه به ابعاد روانشناختی پس از وقوع حادثه و ضرورت فراتر رفتن برنامههای ایمنی از کنترل صرف عوامل فیزیکی و فنی محیط کار تأکید میکند.بر اساس یافتههای این مطالعه، پژوهشگر یک مدل مفهومی-مدیریتی سهلایه با محوریت تجربه قبلی حادثه ارائه کرده است که میتواند در طراحی مداخلات هدفمند ایمنی در صنایع مورد استفاده قرار گیرد.اهمیت این پژوهش در آن است که حوادث شغلی را صرفاً پیامد نقص تجهیزات یا شرایط ناایمن محیط کار نمیداند و نشان میدهد ویژگیهای روانشناختی کارکنان، احساس امنیت شغلی و تجربه حوادث گذشته نیز میتوانند در رفتار و آمادگی آنان برای مواجهه با خطر نقش داشته باشند.
از این منظر، توجه به سلامت روانشناختی محیط کار میتواند بهعنوان یکی از مؤلفههای مکمل برنامههای پیشگیری از حوادث در صنایع مورد توجه قرار گیرد.نتایج این مطالعه هم اکنون در صنعت مورد استفاده قرار گرفته است و زمینه را برای حرکت از رویکردهای صرفاً فنی در مدیریت ایمنی به سمت مداخلات جامعتر و مبتنی بر عوامل انسانی و روانشناختی فراهم کرده است.
کامنت