دفاع پایان نامه دانشجو  کلثوم فرجی مقطع کارشناسی ارشد  رشته آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، تحت عنوان " بررسی رابطه سوء رفتار نسبت به سالمند و حمایت اجتماعی با خودکارآمدی رفتارهای بهداشتی در سالمندان تحت پوشش شبکه بهداشت شمیرانات در سال 1402" به راهنمایی استاد سرکار خانم دکتر خارقانی مقدم  و مشاوره سرکار خانم دکتر مهناز صلحی و سرکار خانم دکتر جمیله ابوالقاسمی مورخ "1404/11/29" در سالن رحیمی برگزار شد.

مقدمه:

در سال های اخیر سوءرفتار با سالمندان به عنوان یک معضل اجتماعی در حال رشد شناخته می شود که بررسی میزان آن امری ضروری است علاوه بر سورفتار، حمایت اجتماعی درک شده نیز یکی از عوامل تاثیرگذار بر خودکارآمدی سالمندان است. بنابراین این مطالعه با هدف " بررسی ارتباط سوء رفتار نسبت به سالمند و حمایت اجتماعی درک شده با خودکارآمدی رفتارهای بهداشتی در سالمندان تحت پوشش شبکه بهداشت شمیرانات سال 1402 " انجام شد.

روش کار:

پژوهش حاضر، یک مطالعه مقطعی از نوع توصیفی ـ تحلیلی بر روی400 سالمند تحت پوشش شبکه شمیرانات در سال 1402می باشد که به روش چند مرحله ای خوشه ای نمونه گیری انجام شده است. جهت سنجش سوء رفتار نسبت به سالمند از پرسشنامه استاندارد سوءرفتار با سالمند 49 گویه هروی، جهت سنجش حمایت اجتماعی درک شده از پرسشنامه استاندارد12گویه مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک شده MSPSS زیمت و برای سنجش خودکارآمدی رفتارهای بهداشتی از پرسشنامه استاندارد مقیاس توانمندی های خود ارزیاب رفتارهای بهداشتی (SRAHPS) بکر 28گویه استفاده گردید. پس از تکمیل ، پرسشنامه ها در SPSS نسخه 22 وارد و با استفاده از شاخص های توصیفی و آزمون های آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند .

یافته‌ها:

سالمندان تحت مطالعه حاضر دارای دامنه سنی 60 تا 83 سال و میانگین سنی 13/6 ±3/67 بودند که 8/60٪ آنان زن، 3/36٪ دارای تحصیلات دانشگاهی بودند. بیشتر سالمندان متأهل (5/72٪)، ساکن شهر (5/83٪) و دارای مسکن ملکی (8/91٪) بودند.میانگین نمره کل سوءرفتار نسبت به سالمند 32/18±56/14، حمایت اجتماعی 95/16± 8/59 و خودکارآمدی رفتارهای بهداشتی 25/23 ± 15/67 به‌دست آمد نتایج تحلیل‌ها نشان داد بین سوءرفتار نسبت به سالمند و خودکارآمدی رفتارهای بهداشتی رابطه‌ای معکوس و معنادار وجود دارد (05/0>p). همچنین حمایت اجتماعی با خودکارآمدی رفتارهای بهداشتی و با سوءرفتار رابطه معکوس و معنادار داشت (05/0>p).

نتیجه گیری:

به‌طور کلی، یافته‌ها بیانگر آن است که خودکارآمدی رفتارهای بهداشتی سالمندان علاوه بر خصوصیات فردی، وابسته به حمایت اجتماعی و احساس امنیت خانوادگی، و سطح احترام و استقلال تجربه‌شده در محیط زندگی است. در بافت منطقه یک تهران که ویژگی بارز آن، تحصیلات بالا، اشتغال زیاد فرزندان و سبک زندگی مستقل‌تر سالمندان است، این عوامل نقش موثری در شکل‌دهی خودکارآمدی رفتارهای بهداشتی دارند. به همین دلیل، تمرکز بر سیاست‌های اجتماع‌محور، شبکه‌های داوطلبی حمایت سالمند، و مداخلات فرهنگی–روانی برای کاهش سوءرفتار در خانواده‌های سالمندان به ویژه سالمندان تحصیل‌کرده، می‌تواند بهبود معنی‌داری در شاخص‌های سلامت و خودکارآمدی این گروه به‌همراه داشته باشد.